Türk Telekom’dan Yapay Zeka ve 5G için Sıvı Soğutma Teknolojisi

Dijital dönüşümün baş döndürücü bir süratle ilerlediği günümüzde; üretken yapay zeka, 5G ve ultra yüksek çözünürlüklü görüntü servisleri teknoloji dünyasının merkezine yerleşmiş durumda. Lakin bu muazzam data sürece gücü, beraberinde devasa bir güç tüketimi ve donanım ısınma sorununu getiriyor. Yeni jenerasyon yongaların daha fazla güç çekmesi, data merkezlerinin en büyük operasyonel masrafı olan soğutma maliyetlerini rekor düzeylere ulaştırırken şirketleri yenilikçi arayışlara itiyor.

Türkiye’nin başkan bağlantı ve teknoloji şirketi Türk Telekom, bu global probleme büsbütün yerli ve ulusal kaynaklarla geliştirdiği çığır açan bir tahlille cevap veriyor. “SDSS” ismini taşıyan bu teknoloji, hem sürdürülebilirlik hem de operasyonel verimlilik açısından daldaki ezberleri bozuyor.

Geleneksel Prosedürler Tarihe Karışıyor: %80 Güç Tasarrufu

Geleneksel data merkezlerinde sunucuları soğutmak için devasa iklimlendirme aygıtları, karmaşık hava kanalları ve yükseltilmiş döşemeler kullanılıyor. Bu sistemler yalnızca çok büyük bir fizikî alan (beyaz alan) kaplamakla kalmıyor, tıpkı vakitte inanılmaz bir güç sarfiyatına yol açıyor. Türk Telekom’un hayata geçirdiği SDSS teknolojisi ise sunucuların hava yerine, elektriksel olarak yalıtkan ve ısı iletkenliği son derece yüksek özel bir sıvının içerisinde çalıştırılması prensibine dayanıyor.

Sistemin en çarpıcı özelliği, hava soğutmalı sistemlere kıyasla tam 1.600 kata varan bir soğutma verimliliği sunması. Bu eşsiz verimlilik artışı, direkt operasyonel maliyetlere yansıyarak %80’e ulaşan bir elektrik tasarrufu sağlıyor. Ayrıyeten hava kanalları ve yüksek hacimli klimaların ortadan kalkmasıyla “beyaz alan” muhtaçlığı da büyük oranda düşüyor ve birebir metrekarede çok daha fazla sunucu konumlandırılabiliyor.

Donanım Ömrünü Uzatan Sessiz ve Kusursuz Ortam

SDSS’nin avantajları yalnızca faturalara yansımakla sonlu değil. Özel sıvı içerisine daldırılan sistem sayesinde ortamdaki rutubet, korozyon, oksitlenme ve devasa fanlardan kaynaklanan akustik gerilim ile titreşim büsbütün ortadan kalkıyor.

Donanımların adeta “huzurlu” ve dış etkenlerden izole bir sıvı ortamında çalışması, donanım arıza oranlarında iki kata varan bir düzgünleşme sunuyor. İstanbul Esenyurt’taki Türk Telekom Data Merkezi’nde 2021 yılından bu yana büyük bir titizlikle test edilen bu altyapı, 2026 yılının Ocak ayında Türkiye’de birinci kere canlı işletime alınarak kesimde tarihi bir adım atılmasını sağladı.

Sürdürülebilir ve Yerli Bir Dijital Ekosistem İnşa Ediyoruz

Konuya ait değerli değerlendirmelerde bulunan Türk Telekom Bilgi Teknolojileri Genel Müdür Yardımcısı Gökhan Cihan, yeni jenerasyon teknolojilerin bilgi merkezlerinde kaçınılmaz bir dönüşüm yarattığına dikkat çekiyor. Cihan, bahisle ilgili şu sözleri kullandı:

“Teknoloji birikimimiz ve güçlü altyapımızla Türkiye’nin dijital geleceğini inşa ederken, dünya standartlarına istikamet veren, sürdürülebilir ve yerli bir dijital ekosistem oluşturma vizyonuyla stratejik çalışmalar yürütüyoruz. Yükselen yeni kuşak teknolojiler günümüzü ve geleceği şekillendirirken artan data sürece yoğunlukları, data merkezlerindeki dönüşümü beraberinde getiriyor. Türk Telekom olarak data merkezlerimizde yalnızca kapasite artıran tahlillere değil, kapasiteyi en verimli ve sürdürülebilir biçimde yöneten teknolojilere odaklanıyoruz.”

Hedef Karbon Nötr Gelecek: Rekor PUE Seviyesi

Sistemin etrafa hassas tarafına de vurgu yapan Gökhan Cihan, SDSS’in dizaynından işletimine kadar büsbütün Türk mühendisliğinin imzasını taşıdığını belirtti. Kuru tip dış soğutma metodu sayesinde su tüketimini büsbütün ortadan kaldıran sistem, elde edilen güç tasarrufuyla karbon salımında direkt %30’lara varan azalma sağlıyor.

Veri merkezlerinin güç verimliliğini ölçen en kritik metrik olan PUE (Güç Kullanım Etkinliği) bedelinde dal ortalamaları 1.5 düzeylerinde gezerken; Türk Telekom’un yerli tahlili SDSS, 1.02 ile 1.06 ortasında rekor düzeylere ulaşmayı başarıyor. Global standartları yine belirleyen bu atılım, Türkiye’nin yerli Ar-Ge kabiliyetinin ve inovasyon yetkinliğinin teknoloji dünyasındaki gücünü bir sefer daha gözler önüne seriyor.