700 yıllık tarih: Yapay zeka birinci kere ne vakit keşfedildi?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Yapay zeka, çeşitli sanayilerde ihtilal yaratarak günlük hayatın ayrılmaz bir kesimi haline geldi. Lakin yapay zeka tarihi için seyahat düşündüğünüzden eskilere dayanıyor. Bu alandaki birinci deneysel çalışmalar 13. yüzyıla kadar gidiyorken, bilhassa 1950’lerden sonra sürat kazanıyor.

Yapay zeka tarihi ve örnekleri

Yapay zekanın erken evrelerdeki birinci örneği İspanyol filozof Raymond Lulle tarafından ortaya atıldı. Ars Generalis Ultima (Nihai Genel Sanat) kitabını yayınlayan filozof, kavram kombinasyonlarıyla yeni bilgilerin tasarlanabileceğini gösterdi. Akabinde 1666’da Gottfried Leibniz, 1763’te Thomas Bayes üzere matematikçiler bu fikir üzerinde çalıştı.

Günümüzdeki yapay zeka, bilgisayar bilimcilerinin “insan zekasını taklit edebilecek makineler” kavramıyla 1950’lerde ortaya çıktı. 1956’da düzenlenen Dartmouth Konferansı‘nda bir ortaya gelen araştırmacılar, bu alandaki gayeleri tanımlamak istedi. Bunun üzerine “yapay zeka” ismi konuldu.

İlk yapay zeka programı ve AI Winter dönemi

Yapay zeka araştırmaları, insanların misyonları yerine getirecek bilgisayar programları geliştirmeye odaklandı. Bu alandaki en eski başarılardan biri, 1955’te Allen Newell ve Herbert A. Simon tarafından “Logic Theorist” (Mantık Teorisyeni) fikriydi. Bu program, makinelerin matematiksel teoremleri kanıtlayabileceğini gösterdi.

1960’larda yapay zeka araştırması, yüksek beklentiler ve sonlu bilgi süreç gücü nedeniyle ilerlemenin durduğu “AI Winter” (Yapay Zeka Kışı) olarak bilinen bir basamağa girdi.

Uzman sistemler ve 1980’lerde makine öğrenimi

1970’lerde ise uzman sistemlerin geliştirilmesiyle yine canlandı. Uzman sistemler, tıbbi teşhisler ve endüstriyel denetim üzere muhakkak meseleleri çözmek için bilgiye dayalı kuralları kullanıyordu.

1980’lere gelindiğinde makine tahsili algoritmalarının ortaya çıkmasıyla yapay zekada kıymetli gelişmeler yaşandı. Makine tahsili, bilgisayarların bilgilerden öğrenmesine ve vakit içinde performanslarını iyileştirmesine imkan sağladı.

Bu alanda hudut ağlarının eğitilmesini sağlayan Backpropagation algorithm (geri yayılım algoritması) geliştirildi. İnsan beyninden ilham alan hudut ağları, örüntü tanıma ve karar verme vazifelerini yerine getirebiliyordu.

Dünya Satranç Şampiyonu’nu yenen yapay zeka

1990’larda yapay zeka uygulamaları; doğal lisan sürece, bilgisayar görüşü ve robotik üzere çeşitli alanlara yayıldı. İnternetin ortaya çıkışı, çok ölçüde dataya erişim sağlayarak araştırmaları hızlandırdı. IBM’in geliştirdiği Deep Blue, Dünya Satranç Şampiyonu Garry Kasparov’u mağlup ederek yapay zekanın stratejik düşünme ve sorun çözme potansiyelini gösterdi.

Üretken yapay zeka (ChatGPT) ve sonrası

21. yüzyıl ise yapay zeka teknolojilerinin en büyük gelişimine tanıklık etti. 2011’de IBM’in Watson aracı, doğal lisan sürece ve makine tahsilini kullanarak karmaşık soruları manaya becerisyle göstererek Jeopardy! isimli bir TV yarışını kazandı.

Google ve Meta üzere şirketler ise üretken yapay zekaya yatırım yaparak kullanıcılara yönelik uygulamar başlattı. Ayrıyeten ChatGPT gibisi araçlar günlük kullanımlara kadar sıçradı.

Peki siz yapay zeka tarihi hakkında ne düşünüyorsunuz? Görüşlerinizi yorumlar kısmında bizimle paylaşabilirsiniz.